Oost-Fries dialect

Oostfreesland Am Rande des Meeres

Oost-Fries is geen Fries, maar Gronings. Oorspronkelijk werd in beide streken wel Fries gesproken, maar in de loop van de late middeleeuwen heeft het Nedersaksisch de overhand gekregen. De Friese oorsprong is nog goed te zien in de plaatsnamen van dorpen, die soms hetzelfde zijn als in de provincie Groningen (vgl. Loppersum en Loppersum). Ook zijn de meeste dorpen op wierden (terpen) gebouwd, net zoals in Friesland en Groningen.

Het Oost-Fries bestaat uit drie hoofddialecten:

  • Klei-Oost-Fries of Brookmerlands

  • Veen-Oost-Fries

  • Reiderlands en Emdens

Voorbeeld

Het eerste voorbeeld is de algemene schrijfwijze die in elk dialect gehanteerd wordt. De voorbeelden per dialect zijn gebaseerd op uitspraak.

Algemene schrijfwijze:

  • Mooder, do mi de Booken, ik moot naar d'Skoole to.

Uitspraak:

Klei-Oost-Fries:

  • Moder, do mie de bookng, ik moot noar d'skole to.

Veen-Oost-Fries:

  • Meuwder, deuw mie de beuwkng, ik meuwt noar d'skeuwle teuw.

Reiderlands:

  • Mouder, dou mie de boukng, ik mout noar d'skoule tou.

In de tijd van Napoleon werd Oost-Friesland bij het koninkrijk Holland gevoegd, waardoor het Nederlands en Frans ook hun invloed hebben doen gelden door hun hogere status – door het gebruik ervan door de elite en de staat.

Taal – zeker de gesproken variant i.t.t. de geschreven versie – houdt zich weinig aan landsgrenzen, want ook aan de rest van de Nederlandse landsgrenzen spreken mensen hetzelfde dialect over de grens heen – het wordt alleen officieel gerekend tot varianten van Nederlands of Hoogduits. Zodra het dialect wordt geschreven, is die onderverdeling relevant – je hoort er natuurlijk niets van!

Door de invloed van het Hoogduits neemt het aantal sprekers van het Oost-Fries af. Ongeveer 50% van de Oost-Friese bevolking spreekt het dialect dagelijks. Er zijn een aantal organisaties, die het gebruik en kennis van Oost-Fries willen behouden en bevorderen.

Hoe maak je het dialect niet langer als ouderwets en voor oude mensen, zonder het als hippe trend weg te zetten? Sint-Maarten?

In Duitsland worden Oostfriezen vaak belachelijk gemaakt in moppen, waarvoor in Nederland vaak Belgen (Westvlamingen in België zelf) worden opgevoerd:

Warum tragen Ostfriesinnen beim Melken Kopftücher?
Irgendwie muß man sie ja von den Kühen unterscheiden können!…

Tsja, Duitse humor is onovertroffen, zoals je online kan teruglezen op

https://www.seitz-online.de/witze/ostfries.htm of

http://www.spitzenwitze.de/witze/ostfriesen/

---

https://www.platt-wb.de/platt-hoch/?term=verdüllt

https://www.oostfreeske-taal.de/nc/de/startseite.html

---

Links naar muziek, touristische informatie en fietsroutes

http://www.plattsounds.de/musik/

http://www.platt-is-cool.de

Land van Ontdekkingen: http://www.land-der-entdeckungen.de/NL/

http://www.mien-oostfreesland.de

Link Oostfries ook a la Levend erfgoed Gronings: Muziek, theater en voordrachten van gedichten voor een publiek in de buitenlucht worden druk bezocht (hongerige wolf, Prinsentuin) door jong en oud.

https://www.youtube.com/watch?v=tcV7VN3l3bY Fettes brot – Fein

http://www.niedersachsen-radroutenplaner.de Fietsrouteplanner

https://www.dollard-route.de/ Fietsroute

https://www.frisiacoasttrail.com/culture-and-language = reis van het Zwin nr Noord-Friesland

https://www.ostfriesland-toerisme.nl/mijn-ostfriesland/fietsen/tour-de-fries.html

FacebookTwitterYoutubeDrupal